Seb Janiak: een visionair fotograaf, nu te zien in Parijs

 

Laurens Claes in de Visionairs Gallery

Laurens Claes in de Visionairs Gallery

Enkele dagen geleden kreeg ik een mailtje van een jonge Belgische student Journalistiek, die in het kader van een Erasmus-uitwisseling een paar maanden in Parijs zit. Hij is de zoon van vrienden en was kort na zijn aankomst in Parijs even bij mij thuis langsgeweest. Hier zijn noodoproep:

Hey Inger
 
Een tijdje geleden ben ik jij jou thuis geweest. Je vertelde me toen over je blog en misschien heb ik wel iets interessants. Voor school moet ik stage lopen. Op dit moment werk ik voor enkele maanden in een kunstgalerij voor hedendaagse kunst.
 
Dit is de website:  http://www.visionairsgallery.com/.
 
Bij deze nodig ik je uit eens langs te komen en eventueel een stukje te schrijven voor op je blog. De expo die nu loopt is er eentje van Seb Janiak. Zou super zijn moest je eens langskomen! Want in feite heb ik niet echt een taak: moet me maar bezig houden met “communicatie”. Het is niet meer dan achter een bureau zitten en niksen, dus heel leerrijk is het niet🙂
 
Ons adres is: 14 Rue des Carmes, 75005 Paris
 
Moest je er zin in hebben, dan we kunnen ook eens iets gaan drinken en er wat over praten🙂
 
Groetjes,
Laurens

Het aardige van deze mail is dat de jonge student ondanks zijn ontgoocheling, toch spreekt over ons adres en niet over het adres. Dus, al bij al, lijkt het dat hij er wel iets van wil maken. Ik besloot te gaan en maakte een afspraak voor woensdag, 7 december, in de loop van de middag.

De galerie ligt in het vijfde arrondissement, aan de voet van het Pantheon. Amper binnen, was Laurens er meteen om me met een zucht van verlichting te onthalen. Maar op mijn vraag of we even konden rondkijken en dan ergens een koffie gaan drinken, keek hij zenuwachtig naar zijn bazin. Die nam meteen de leiding, een vrouw van rond de vijfenveertig, die zich voorstelde als de galeriehoudster, Lydie Geoffroy, en vroeg of ik die langverwachte blogger was, waar Laurens het over gehad had.
“Ja, maar in het algemeen bespreek ik de grote tentoonstellingen, niet de kleine galeries,” zeg ik.
“Altijd maar die grote tentoonstellingen…!” begon ze te ratelen. “Je zou eens moeten weten hoe moeilijk het is voor kleine galeries om een artikel in de krant te krijgen. Wij worden geregeerd door het grote geld. Ik ken een hoofdredacteur, van de Libé, zelfs hij kan geen artikel plaatsen over tentoonstellingen, die hij mooi vindt, als ze niet kaderen in de filosofie van de grote investeerders. De macht van het geld…”
“Bon,” veranderde ze ineens van toon en ze keek naar de foto’s, die in de galerie ophingen. Ik keek met haar mee en zag vooral grote foto’s van enorme wolkenformaties. Op een andere foto herkende ik Naomi Campbell.
“Kén je Seb Janiak?”
“Nee,” zei ik.
Dat leek haar niet te verbazen.
“Een Fransman, maar van Poolse grootouders. Hij is de uitvinder van de Matte Painting. Matte.”
“Matt zoals van mathematique?” vraag ik.
“Nee. Matte Painting is een techniek die van de filmindustrie is overgewaaid naar de fotografie. Bij film worden op de montagetafel beelden op elkaar gemonteerd, zodat men niet altijd bijvoorbeeld op locatie moet filmen.”
“Zo’n beetje als een collage?” vraag ik.
Ze knikt.
“Die techniek van collages, zeg maar, die heeft Seb Janiak als eerste gebruikt in de fotografie. Dat betekende meteen de overgang van statische fotografie naar dynamische fotografie.”
Ze neemt me mee naar een kleine hal, met Laurens in ons kielzog, en laat er enkele voorbeelden van de Matte Painting zien. Het zijn foto’s van Parijs. De eerste foto is van de Notre-Dame, geplaatst midden in een tropisch oerwoud; de stenen structuur van de kerk half verborgen achter een weelderig groene vegetatie geven deze gotische kerk de uitstraling van een Aziatische tempel. Een andere foto is van de Place Vendôme met omringende gebouwen, waarvan er een in verval is: de foto roept associaties op met de romantische 17e eeuwse gravures van Romeinse ruïnes. Een derde foto laat de binnenruimte van de Notre-Dame zien, het is de hoofdgang naar het altaar, die veranderd is in een lege straat met geparkeerde auto’s langs de kant.
Ik bekijk de foto’s op mijn gemak en probeer te begrijpen wat de galeriehoudster me vertelt. De foto’s lijken me thuis te horen in de rubriek “magisch realisme”.
“In de jaren tachtig was Seb Janiak een van de eersten die dit procédé op deze manier toepaste en hij oogstte er heel veel succes mee,” vertelt de vrouw verder. “Met zijn werk heeft hij zelfs de belangstelling en erkenning van filmregisseur George Lucas weten te wekken.”
We gaan naar de 1ste verdieping waar de galeriehoudster me enkele foto’s van topmodel Naomi Campbell laat zien. Grote foto’s waar de zwarte mannequin op omgetoverd is in een robot met kaal hoofd. Bevreemdend.
We wandelen verder en bekijken enkele foto’s, die van heel recente datum zijn. Seb Janiak maakt hier niet langer gebruik van de Matte Painting techniek.
“Integendeel,” vertelt de galeriehoudster. “Hier is er geen sprake van superpositionering van beelden. Hier gaat Seb Janiak anders te werk. Juist omgekeerd. Wat je hier ziet is het resultaat van één foto. Maar wel een die verkregen wordt door gebruik te maken van gekleurd laserlicht. Opnieuw is het Seb Janiak die als eerste het idee heeft om een nieuwe techniek uit een andere sector, namelijk de lichtsector, te introduceren in de fotografie. C’est génial.”
Er zit iets in, lijkt me. Iemand die nieuwe technieken uit de ene sector introduceert in een andere, is inderdaad innovatief bezig. Soms komt het me voor dat bij hedendaagse kunst meer over techniek gepraat wordt dan over esthetica. Langs de andere kant zijn er zoveel nieuwe technieken vandaag, dat het niet meer dan normaal is dat ze uitdagingen vormen voor kunstenaars. En als het resultaat de moeite is, dan is dat lovenswaardig.
Ik merk op dat de foto’s afgewerkt zijn met plexiglas en vraag de galeriehoudster of dat dat tegenwoordig altijd zo is.
“Dit is geen gewoon plexiglas. Diasec, heet het,” verbetert ze me. Ze geeft me een vage uitleg over het verschil. Ik begrijp eruit dat Diasec een gedeponeerd merk is en dat het een speciale toepassing is van plexiglas voor de fotografische sector.
We gaan terug naar beneden, met nog steeds Laurens achter ons aan. Hij heeft meegeluisterd, maar is er niet tussengekomen.
Beneden kijken we opnieuw naar de gigantische foto’s van woeste wolken. Het thema, zo vertelt de galeriehoudster, verwijst naar de reis van de mens naar het hiernamaals. Waar gaan we naartoe? Naar de hel of de hemel, of het purgatorium. Seb Janiak heeft zich geïnspireerd op de gravures van Gustave Doré, die als illustratie dienden voor de Commedia Divina van Dante. Thuis zoek ik op welke gravures het zouden kunnen zijn en vind er één uit het deel Purgatorium, die misschien als bron kan hebben gediend (purgatorio canto 9: Dante wordt meegevoerd door een gouden arend).
Mijn rondleiding zit erop. De galeriehoudster zegt me dat als ik meer informatie wil, ik me maar tot Laurens moet wenden. Ik loop nog even langs de foto’s om de prijskaartjes te lezen: van 1.500 Euro tot 12.000 Euro.
Bij het buitengaan vertelt Laurens me nog een kleine anecdote. Er was een Française langsgekomen, een medium, die na het zien van de grote wolkenmassa’s bijna haar bewustzijn had verloren. De uitstraling van de foto’s was haar te machtig geweest. Ze heeft de bovenverdieping zelfs niet gehaald. Laurens lacht. Die Franse vrouwen, hij kan er maar niet aan wennen.

Laurens werkt in de Visionairs Gallery tot half januari en kan een rondleiding verzorgen in het Nederlands.

Voor een biografie over Seb Janiak, lees verder.

Biografie Seb Janiak (geboren omstreken Parijs, 1966)

De in Frankrijk geboren Seb Janiak verlaat op zijn 15e Parijs om in Los Angeles (VS) te gaan wonen. Hij combineert zijn passie voor tekenen en zijn fascinatie voor snelheid en sport door zich toe te leggen op het grafisch personaliseren van surfboards en motors. Hij ziet in die periode films, die een bijzondere aantrekkingskracht op hem zullen uitoefenen, zoals Star Wars, Alien en Blade Runner.

Op zijn 18e keert Seb terug naar Frankrijk. Hij brengt een jaar door op Penninghen (Franse school voor toegepaste kunsten) en gaat daarna aan de slag als graficus in een post-productiehuis, zich specialiserend in commercials en muziekvideo’s. Daar ontmoet hij bekende personnages als: Mondino, Pitoff, Sednaoi, Gondry,…

Via zijn grafisch werk krijgt Seb eveneens interesse in fotografie. Hij introduceert de Matt Painting techniek, die hij kent uit zijn werk in de filmstudio’s, in de fotografie. Deze techniek inspireert hem dusdanig dat hij besluit een reis van enkele maanden rond de wereld te maken, daarbij een grote voorraad aan foto’s aanleggend, voorraad die de basis zal vormen van de foto’s, die Sebs werk vandaag zo kenmerken.

Seb geniet internationale bekendheid en werkt voor bekende artiesten, zoals Ninan Hagen en Janet Jackson. Hij maakt commercials voor merken als Lee Cooper, MBK Scooters, Playstation, Paco Rabane, l’Oréal…

Deze internationale succesvolle carriere moet Seb opgeven wanneer hij last krijgt van arthritis en arthrose. Vijf jaar lang heeft hij noodgedwongen stil moeten toekijken. Vandaag heeft Seb zijn actieve leven terug kunnen opnemen, maar hij heeft zich teruggetrokken uit de commerciele wereld en werkt nu aan een solocarriere als fotograaf-artiest. Hij houdt op regelmatige tijdstippen tentoonstellingen, waaronder in de Visionairs Gallery, en binnenkort komt zijn eerste boek uit, uitgegeven door Zauberkind. Werk van hem werd onlangs onder de titel “Lighted Darkness, Naomi Campbell” opgenomen in het tijdschrift SOON, nr. 16, najaar 2011.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers op de volgende wijze: