Etourdie: onbezonnen, lichtzinnig, onhandig

L’Etourdie is de naam van het eerste toneelstuk van Molière en het betekent de onbezonnene, lichtzinnige, onhandige. De hoofdpersoon in deze komedie, Lelie, is verliefd op een slavinnetje en vraagt zijn dienaar om zijn zaak bij het meisje en haar vader te pleiten. De dienaar die geslepen is, probeert het via listen en omwegen, maar telkens als hij de zaak bijna rond heeft, duikt Lelie ineens op en verpest de boel op een onhandige manier. Op het einde komt alles toch nog goed en kan Lelie zijn slavinnetje in zijn armen sluiten. L’Etourdie is ook de naam van een tweedehandsboekhandel in Parijs, aan de voet van Montmartre. Ik ga er regelmatig naartoe en over onhandigheid gesproken…

Bij het binnenkomen in L’Etourdie word je onthaald – als je dit onthalen kan noemen – door een vrouw van in de dertig die aan een bureautafel helemaal achteraan in de smalle, eivolle boekhandel zit. Ze doet me altijd denken aan een surveillante in een studiezaal. Ze fluistert haar begroeting. Niet omdat ze timide is, maar omdat de rust in haar winkel niet verstoord mag worden. Niemand mag uit zijn concentratie gehaald worden. Ze staat nooit op. Ze kijkt ook niet de hele tijd rond, want net zoals een echte surveillante heeft ze gezag en niemand die er zelfs aan denkt kattekwaad uit te halen als zij in de buurt is. Toen ik haar laatst vroeg of ik een boek mocht inkijken dat hoog in de boekenkast stond, wees ze me een krukje aan. De rest moest ik zelf doen. Een man die langs kwam met een zak vol boeken die hij wilde verkopen, wees ze de deur nadat ze erachter kwam dat hij probeerde haar uit te spelen tegen een andere tweedehandsboekhandel.

Maandelijks krijg ik via e-mail een lijst van de nieuwe aanwinsten van L’Etourdie. Ik had in de lijst van mei een boek gezien dat me wel interesseerde, maar toen ik enkele weken later de lijst opnieuw raadpleegde, bleek het bestand al overschreven te zijn met de aanwinsten van juni. Ik besloot een bezoekje te brengen aan de boekhandel in de hoop dat de verkoopster zou weten over welk boek ik het had.

“Laatst zag ik een boek op uw site,” zeg ik, “het ging over zoiets als de betekenis van letters.”
”Titel?”
”Weet ik niet meer,” zeg ik verontschuldigend.” Het was in de lijst van mei.”
”Die is nu aangepast en de lijst van juni geworden. Die file kan ik niet meer consulteren.”
Ik knikte. Dat wist ik ook.
”Waar ging het precies over?” vraagt ze op gedempte toon.
”Over letters. Zoiets ongeveer. Ik weet het niet goed. Over de klank van letters.”
Hoe meer ik praat, hoe indringender ze mij aankijkt. Mijn Frans is van de weerstomstuit ronduit slecht.
”Over de emoties … die letters kunnen oproepen.” doe ik in een laatste poging.
“Die boeken hebben we niet” zegt ze en ze draait zich naar haar PC.
Ik kan niet opmaken of ons gesprek afgelopen is of dat ze op haar PC iets wil opzoeken dat voor opheldering kan zorgen. Dus blijf ik staan, als een brave leerling, en wacht.
”Misschien hebben andere boekhandels die boeken… ik doe daar niet in,“ prevelt ze, zonder van haar scherm op te kijken.
Ik blijf staan. Opnieuw zegt ze iets, maar door die fluisterstem van haar versta ik maar de helft. Ik hoor woorden als “Lettristes” en “Très cher”.
Ik knik en wacht. Als bij een telefoongesprek dat door een technisch defect voortdurend uitvalt en waarvan je nooit weet of het die keer definitief is of niet,  volgen na een halve minuut weer een paar woorden.
”U moet Iso… hebben. Ja, ik geloof Isodor.”
Het laatste woord is eruit.
Ik herhaal de naam in mezelf om hem er goed in te stampen. 
”Is dat een boekhandel in Parijs,” vraag ik in een laatste poging.
Ze glimlacht. Een prof die vergoeilijkend lacht om een domme fout van de leerling.
”Nee. Dat is de naam van de schrijver, die u moet hebben. Isou. Isidore Isou.”
”Oui, c’est bien ça!” mengt ineens een andere klant zich in het gesprek. “Dat is de vader van de Lettristes. Een Roumeen.”
Ik ben een beetje ontgoocheld. Ik wilde geen schrijver die het principe toepaste, maar gewoon informatie. Hoe dan ook ben ik toch een beetje wijzer geworden. Ik heb nog wat rondgekeken, maar er was geen boek bij dat me aansprak. Isidore Isou. Ik zal het onthouden. Ik zal er nog op terugkomen.

Op YouTube vond ik volgend filmpje dat al enig inzicht geeft in wie Isidore Isou is.

5 reacties op Etourdie: onbezonnen, lichtzinnig, onhandig

  1. wendel zegt:

    Ben nu wel nieuwsgierig geworden waardoor het boek uit de lijst van mei je aandacht trok.
    Die “lettristes” doen me denken aan Johnny the Selfkicker (Johnny van Doorn). Die heb ik gezien op de “nacht van de poëzie” in Vorst Nationaal 1973.

  2. […] Vlaams ethymoloog, Haikoeschrijver en nog veel meer heeft, naar aanleiding van het artikel “Etourdie: onbezonnen, lichtzinnig, onhandig“,  in een mail aan mij verduidelijkt waar het woord “etourdie” vandaan komt. […]

  3. Ik vond een heel mooi gedicht i.v.m. de kleermaker (mijn vader was een kleermaker. Vandaar). Van harte gegroet. Bart

    Kleermaker

    Hij meet de afstand tussen mijn kruis en de grond.
    Hij legt zijn centimeter om mijn hals als een strop.
    Zijn vingers betasten de stof.

    Ik hou mijn armen stijf uiteen:
    een vogelschrik in de binnenkant van kleren.
    De naalden prikken door de voering heen.

    Ik word opgemeten als een partij land.
    Zijn vrouw stelt mij te boek.
    Hij dicteert haar

    – de spelden in zijn mond –
    drie rijen getallen
    die nooit zullen krimpen bij het wassen.

    Herman Leenders, Landlopen, De Arbeiderspers, Amsterdam/Antwerpen 1995

    • ingercamps zegt:

      Hallo Bart,

      Ja, een heel mooi gedicht. Leuke vondsten. Je moet er maar opkomen.

      Ik weet niet of Armand het je al gezegd heeft, maar ik ben begonnen aan een kinderboek. Het gaat over de wereld van het alfabet en over elke letter wordt geschreven wat zijn karakter is. Bovendien loopt er een kleine rode draad door: J is verliefd op I en op het einde van het boek trouwen ze en worden ze IJ. Er zitten ook wat versjes in. Ik zal woensdag een paar stukjes meenemen. Ben benieuwd wat je ervan vind (ook al is het voor kinderen, ik denk dat een volwassene het ook wel leuk vindt).

      Groetjes en tot woensdag. Inger

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers op de volgende wijze: